Ostatnia nowelizacja Prawa spółdzielczego (weszła w życie z dniem 22 lipca 2005 r.) zwiększa nadzór lustracyjny nad spółdzielniami ze strony związku rewizyjnego lub Krajowej Rady Spółdzielczej.

Zgodnie z § 1 art. 91 każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy lata, a w okresie pozostawania w stanie likwidacji corocznie, poddać się lustracyjnemu badaniu legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania. Lustracja obejmuje okres od poprzedniej lustracji.

Lustracja dokonuje oceny działalności spółdzielni pod kątem:

• Legalności, tj. zgodności działania z obowiązującymi przepisami prawa, statutu, regulaminami i uchwałami organów statutowych
• Gospodarności, tj. celowego i oszczędnego dysponowania środkami na zasadach rachunku ekonomicznego przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni oraz wykazywanej należytej dbałości o właściwe zabezpieczenie majątku
• Rzetelności, tj. dokumentowania czynności zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Zgodnie z art. 93
§ 1 – z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który składa radzie nadzorczej i zarządowi spółdzielni. Protokół sporządzony przez lustratora ma moc dokumentu urzędowego.
§ 1a – na podstawie protokołu z lustracji opracowuje się wnioski polustracyjne, które przekazuje się zarządowi i radzie nadzorczej.
§ 1b – zarząd spółdzielni obowiązany jest corocznie przekazywać podmiotowi przeprowadzającemu lustrację informację o realizacji wniosków polustracyjnych.

Tryb przeprowadzania lustracji oraz postępowania polustracyjnego, a w szczególności:

• cel i zadania lustracji organizacji spółdzielczych
• obowiązki i uprawnienia lustratora oraz spółdzielni w czasie lustracji
• zasady i tryb przeprowadzania lustracji oraz dokumentowania jej ustaleń
• zasady i tryb postępowania polustracyjnego oraz postępowania przy ujawnianiu szkód i czynów noszących znamiona przestępstwa
• zasady i tryb postępowania odwoławczego

określa "Instrukcja w sprawie lustracji organizacji spółdzielczych" zatwierdzona Uchwałą nr 16/2005 Zgromadzenia Ogólnego Krajowej Rady Spółdzielczej z dnia 15 grudnia 2005 r.

W spółdzielniach zrzeszonych w Krajowym Związku Rewizyjnym Spółdzielni Spożywców "Społem" lustracje ustawowe przeprowadzane są nieodpłatnie. Lustracje częściowe – polegające na badaniu lustracyjnym części działalności w spółdzielniach zrzeszonych jak również lustracje ustawowe w spółdzielniach niezrzeszonych przeprowadzane są odpłatnie. Koszt jednego lustratorodnia ustalany i zatwierdzany jest przez Zarząd KZRSS "Społem".

Zespół Lustracji
Tel.: (22) 440 82 20 lub (22) 440 82 21
E-mail: lustracja.kzrss@spolem.org.pl