Papież Jan Paweł II
Watykan 1998

Za narodziny ruchu spółdzielczego przyjmuje się powstanie w 1844 roku Stowarzyszenia Sprawiedliwych Pionierów w Rochdale koło Manchesteru w Anglii. Ta pierwsza w świecie spółdzielnia staje się wzorem dla organizacji spółdzielczych w innych krajach. Również polska spółdzielczość spożywców sięga swymi korzeniami do tzw. zasad roczdelskich. Zasady te są aktualne do dzisiaj: otwarte członkostwo, demokratyczne zarządzanie spółdzielnią i sprawowanie kontroli społecznej, neutralność polityczna i tolerancja religijna, ograniczone oprocentowanie udziałów członkowskich, sprzedaż za gotówkę, zwroty od zakupów i prowadzenie działalności społeczno–wychowawczej.

Za datę narodzin spółdzielczości spożywców na ziemiach polskich przyjmuje się rok 1869, w którym powstało Stowarzyszenie Spożywcze "Merkury" w Warszawie. Polska była wówczas podzielona. Znajdowała się pod trzema zaborami: rosyjskim, pruskim i austriackim. Ponieważ pierwsza spółdzielnia powstała na terenie zaboru rosyjskiego – w Warszawie i rozwój ruchu spółdzielczego był w tym zaborze największy, stąd też za kolebkę spółdzielczości spożywców na ziemiach polskich przyjmuje się zabór rosyjski, tzw. Kongresówkę.