Przy takiej zbiorowej pracy muszą ustać anormalne stosunki, praca żywiona oszczędnością podnieść się musi w wartości, a uronione mienie i przygasły byt nowem źródłem zasilane, muszą wyjść na korzyść duchowych i materyalnych stosunków. Ten program gospodarowania miedziakami postawiły sobie spółki. Właśnie spółek jest to właściwością, w ich to organizacji leży natchnąć społeczeństwo wspólną oszczędnością i wspólną potrzebą gromadzenia grosza powodować i usposobić do długowiekowej a skutecznej pracy."

Takim programem ks. A. Szamarzewski natchnął zakładane przez siebie spółki i ożywiał stare, usuwając z nich błędy i ciasne, egoistyczne pojęcia, osobiście pouczając członków zarządów i rad nadzorczych w czasie lustracji. Częstymi lustracjami spółek patron sprawił, że ich kierownicy coraz bardziej wnikając w istotę swoich obowiązków, lepiej i sumienniej gospodarowali miedziakami. W rezultacie stworzyli jeden system, skutecznie przeciwstawiający się wysiłkom germanizacyjnym pruskich władz i kryzysom finansowym, które nadchodziły z Niemiec i powaliły niejedno wielkie przedsiębiorstwo.

Powołanie ks. Augustyna Szamarzewskiego na proboszcza bardzo licznej parafii w Ostrowie ograniczyło jego działalność w spółkach. Nie mógł się poświęcać obowiązkom patrona w takim stopniu, jak czynił to, będąc wikariuszem w Środzie.

Mieczysław Łyskowski, propagator spółek

Jednym z głównych propagatorów spółek w Wielkopolsce był Mieczysław Łyskowski, uczestnik powstań 1848 i 1863 r., zasiadający z ks. Augustynem Szamarzewskim na ławie oskarżonych za udział w Powstaniu Styczniowym. Założył on spółdzielnię w Brodnicy i Golubiu oraz zainicjował powołanie Towarzystwa Pożyczkowego dla Przemysłowców Miasta Poznania i Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych. Był autorem "Przewodnika dla spółek pożyczkowych". Podzielał poglądy ks. Szamarzewskiego na temat zadań spółek, lecz miał inną koncepcję przyśpieszania ich rozwoju. Z czasów pracy w Lidze Polskiej zachował właściwe wielu ówczesnym patriotom dążenie do tworzenia od razu wielkich instytucji, których działalność poprzez oddziały obejmowałaby cały kraj.

Tak więc ks. Szamarzewski budował od dołu, uczył gospodarować "miedziakami" i sposobił rodaków "do długotrwałej a skutecznej pracy". Natomiast Łyskowski chciał koncentrować wielkie kapitały dla pracy na szerszym polu i finansowania spółek, aby szybciej przeciwdziałać polityce rządu pruskiego, który nie szczędził wielkich pieniędzy na wykupywanie ziemi z rąk polskich i osadzanie na niej kolonistów niemieckich.

Mieczysław Łyskowski położył duże zasługi jako autor pierwszego podręcznika dla spółek i jako długoletni prezes Komitetu Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych oraz organizator banków, które zasilały kapitałem początkujące spółki. Był też dyrektorem banku rolniczo–przemysłowego w Poznaniu, założonego w 1870 r. pod nazwą: "Kwilecki, Potocki i Ska" i inicjatorem Banku Włościańskiego, założonego w 1872 roku. Uważał on – podobnie jak ks. Szamarzewski – iż główną przeszkodą w dźwiganiu z marazmu ludzi w mieście i na wsi jest brak kredytu. Dlatego zakładanie spółek pożyczkowych mogłoby stanowić "kotwicę zbawienia, podwalinę odrodzenia".