 |
Program Ekologiczny Społem |
 |
Sklepy Lux |
 |
Sklepy Lux–mini |
 |
Karta klienta |
 |
Dyskonty S |
 |
Świat dobrych ubrań |
 |
Społem Znajomy Sklep |
Referat okolicznościowy wygłoszony przez Krystynę Zarębską – sekretarza Rady Nadzorczej "Społem" Śródmiejskiej Spółdzielni Spożywców w Łodzi, na uroczystym spotkaniu z okazji 100-lecia Spółdzielni, które odbyło się w dniu 12 września 2007 roku w Sali Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Szanowni Państwo.
Proszę mi pozwolić na małą osobistą dygresję, zanim przejdę do rzeczy. Chcę mianowicie powiedzieć, że czuję się wielce zaszczycona faktem, że to właśnie mnie powierzono tak ważną funkcję na dzisiejszej uroczystości. Chyba dlatego, że wiekiem szybko zbliżam się do wieku naszej Jubilatki, a przy tym całe swoje dorosłe życie związałam z ruchem spółdzielczym.
Nie jestem jedyna. Na sali jest jeszcze wiele osób, które zawodowo pracowały w Spółdzielni i do dzisiaj udzielają się w organach samorządu spółdzielczego. Ba, są tacy, którzy ukończyli liceum spółdzielcze. Tak. Było takie liceum przy ul. Kopcińskiego, potem przy ul. Legionów 15. W 1949 r. maturę zdawało blisko 160-ciu uczniów, a przed lekcjami śpiewano hymn spółdzielczy. Ja sama na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Łódzkiego zdawałam spółdzielczość, jako przedmiot nadobowiązkowy. Taka to była ważna dziedzina wychowania obywatelskiego.
Za młodu zostaliśmy zarażeni i zafascynowani ideą spółdzielczą. Jest w niej coś takiego, co porywa, przyciąga ludzi do siebie, wiąże ich ze sobą na długie lata. Tym czymś jest życzliwy stosunek do drugiego człowieka – zwracaliśmy się do siebie przez: "koleżanko", "kolego" – to było miłe. Tym czymś jest również uczciwość i rzetelność w pracy, gotowość niesienia pomocy, współdziałanie. Prowadzenie, obok działalności gospodarczej, działalności społeczno-wychowawczej i samorządowej, wynikającej z charakteru zrzeszeniowego każdej spółdzielni.
Obchody jubileuszowe są dobrą okazją do przypomnienia historii łódzkiej, społemowskiej Spółdzielni. Jakże trudno ten burzliwy, stuletni okres zamknąć w jednym wystąpieniu. Musimy to zrobić chociaż w telegraficznym skrócie. Musimy też zacząć od samego początku...
Jak wiadomo kolebką ruchu spółdzielczego jest Anglia. Pod koniec pierwszej połowy XIX wieku (w 1844 roku) tkacze roczdelscy szukali w założonej przez siebie spółdzielni, form samopomocy. Organizowali więc zaopatrzenie dla członków, gwarantując im towary tanie i dobrej jakości.
Od zarania swego istnienia spółdzielczość służyła ludziom pracy. W Polsce pierwsze stowarzyszenia spożywców powstały w tak zwanej Kongresówce, po upadku Powstania Styczniowego.
Ale dopiero w latach 1906 – 1907 doszło do burzliwego ich rozwoju. W 1908 r. odbył się w Warszawie I Zjazd Stowarzyszeń Spożywczych. W 1906 roku ukazał się pierwszy numer czasopisma "Społem", które wychodzi do tej pory jako miesięcznik. Pomysłodawcą jego nazwy był Stefan Żeromski.
Rozwój stowarzyszeń spożywców objął swoim zasięgiem, między innymi robotniczą Łódź, centrum przemysłu włókienniczego. Włókniarze łódzcy poszli w ślady tkaczy w Rochdale. Ale pod zaborami nie można było marzyć o utworzeniu spółdzielni. Idea ruchu spółdzielczego w naszym mieście znajdowała więc swój wyraz w tworzeniu tak zwanych komandytówek, które właściwie były spółkami handlowymi. W 1906 r. zaczęły one przekształcać się w stowarzyszenia spożywcze. Zakładali je robotnicy Widzewskiej Manufaktury, Łódzkiej Fabryki Nici, łódzcy tramwajarze i inni. Korzeniami Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Łodzi są Stowarzyszenia Spożywców "Rola" i "Wyzwolenie", powstałe w 1907 roku. "Rolę" założyli robotnicy fabryki Poznańskiego, "Wyzwolenie" – pracujący w fabryce Gajera. Pierwszy sklep – Stowarzyszenia Spożywców "Wyzwolenie" powstał przy ul. Piotrkowskiej 292 w kamienicy "Pod góralem", gdzie dziś znajduje się tablica pamiątkowa.
